Rafalala

Rafalala, 2009, fot. Anna Wiśniewska.
Rafalala, 2009, photo by Anna Wiśniewska.



Wśród takich charyzmatycznych performerek/performerów w polskiej kulturze współczesnej szczególną rolę odgrywa transgenderowa Rafalala, idąca w ślady Rysi, która od kilku lat działa we współczesnej przestrzeni publicznej i medialnej Warszawy. Jest ona autorką filmu I Bóg stworzył transwestytę (2008) oraz sławnego performansu wyborczego z 2007 roku. Rafalala próbowała w świetle polskich i niemieckich kamer telewizyjnych oddać głos w wyborach parlamentarnych. W jednym z warszawskich punktów wyborczych nie została jednak dopuszczona do głosowania, ze względu na „kobiece przebranie” odpowiadające jej podwójnej tożsamości. Dotknęła w ten sposób absolutnych szczytów politycznego i płciowego performansu w Polsce. Akcja ta w sposób metaforyczny ukazała dyskryminację osób transgenderowych w systemie prawnym. W podobny sposób łącząc rozrywkę i politykę film I Bóg stworzył transwestytę, wypełniony jest performerskimi perełkami autorki, ale również ma w sobie poważny edukacyjny przekaz dotyczący warunków życia osób transgenderowych i ich sytuacji w kraju. Dzięki swej osobowości Rafalala łączy progresywny komunikat z humorem, słodyczą i seksapilem. To jakby kumulacja cech, których wciąż mało w dość kostycznym i normatywnym świecie sztuki. A z drugiej strony szansa na nowy wymiar maskarady płci, który przekracza wyłącznie klubową rozrywkę lub hermetyczny artystyczny eksperyment.

fragmenty tekstu z książki ART PRIDE. Gay Art from Poland. Polska sztuka gejowska Pawła Leszkowicza, tłumaczenie: Marcin Łakomski.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Charismatic performers in Polish culture include in particular the transgender Rafalala, who follows in the footsteps of Rysia and has in the recent years been active in the Warsaw public space and the media. Rafalala created the video I Bóg stworzył transwestytę (And God Created Transvestite, 2008). In her notorious election performance of 2007, Rafalala tried to cast a ballot in parliamentary elections in front of Polish and German TV cameras. At a polling station in Warsaw, she was not allowed to vote because of her “female dress” which matched her double identity. This moment represents an apex of political and gender performance in Poland. Metaphorically, the performance exposed the discrimination of transgendered people in the legal system. In a similar vein, the video I Bóg stworzył transwestytę combines entertainment with politics: it is filled with Rafalala’s invaluable performances but carries a serious educational message about the living conditions of transgendered people and their status in Poland. Through her personality, Rafalala complements a progressive message with humour, sweetness and sex-appeal in a combination which is unique in the caustic and normative world of art. She adds a new dimension to the masquerade of gender, going beyond club entertainment and hermetic artistic experiment.

text excerpt from ART PRIDE. Gay Art from Poland. Polska sztuka gejowska by Paweł Leszkowicz,
translation: Marcin Łakomski.

Read more

Karol Radziszewski

Kadry wideo z filmu “Right Here Waiting”, 2008, DVD, 1’46’’.
Stills from the film “Right Here Waiting”, 2008, DVD.

Scotch Pink, 2007, realizacja na wystawie „Struktura faktu artystycznego”, BWA Zielona Góra.
Scotch Pink, 2007, work realised at the exhibition ”The Structure of the Artistic Fact”, BWA Zielona Góra.

Karol Radziszewski potrafi (...) stopniować napięcie i jest również bardziej delikatnym i wyrafinowanym artystą, prowadzącym w swej sztuce złożony homoerotyczny komentarz wobec tradycji historii sztuki. Wideo Study jest dialogiem z historią aktu męskiego, to studium młodego mężczyzny rozbierającego się do naga w domowych wnętrzach, lecz komponowanego w klasyczne pozy modeli malarskich. Seria obrazów akrylowych Ćwiczenia na równowagę (2007) oparta jest na kopiach rysunków ze starej książeczki do ćwiczeń dla chłopców. W pracach artysty te ćwiczenia przekształcają się w dość dwuznaczne sceny ekstazy. Zupełnie inny jest cykl prac odnoszących się do mistrzów polskiej awangardy z lat 60. i 70. - Natalii LL, Ryszarda Winiarskiego i Edwarda Krasińskiego. Karol Radziszewski powtarza ich sławne dzieła i performanse, dokonując własnej queerowej interwencji w akcie odtworzenia-reinterpretacji. Przykładem tych działań jest kultowy w polskiej sztuce niebieski pasek Edwarda Krasińskiego, którym znakował on różne przestrzenie i przedmioty, Radziszewski zaś zamienia go na różowy pasek – oznaczając tym „branżowym”, ale i radosnym kolorem zbyt poważną konwencję sztuki neoawangardowej.

fragmenty tekstu z książki ART PRIDE. Gay Art from Poland. Polska sztuka gejowska Pawła Leszkowicza, tłumaczenie: Marcin Łakomski.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

But then Karol Radziszewski knows how to graduate tension. He can be delicate and sophisticated, offering a complex homosexual commentary on the tradition of art history. The video Study is a dialogue with the history of the male nude: it is a study of a young man undressing at home but also conforming to the classical poses of painters’ models. The series of acrylic paintings Ćwiczenia na równowagę (Balancing Exercises, 2007) is based on copies of drawings from an old book of exercises for boys. In Radziszewski’s works, the exercises turn into ambiguous scenes of ecstasy. In another series of works, Radziszewski makes a reference to the masters of the Polish avant-garde of the 1960s and 1970s: Natalia LL, Ryszard Winiarski, Edward Krasiński. Radziszewski repeats their famous works and performances with his own queer intervention in an act of creation and reinterpretation. For example, Radziszewski replaced the famous blue band used by Edward Krasiński to mark spaces and objects with a pink band so this gay and happy colour can mark the overly serious convention of the Neo-avant-garde.

text excerpt from ART PRIDE. Gay Art from Poland. Polska sztuka gejowska by Paweł Leszkowicz,
translation: Marcin Łakomski.

Read more